初等数论 课堂笔记 第三章 -- 剩余类,剩余类环,完全剩余系

    科技2025-12-17  10

    索引

    剩余类, 剩余类环定理: Z = K 0 ⋃ K 1 ⋃ ⋯ ⋃ K m − 1 ,   K i ⋂ K j = ∅ ( ∀ i ≠ j ) \mathbb{Z}={{K}_{0}}\bigcup {{K}_{1}}\bigcup \cdots \bigcup {{K}_{m-1}},\text{ }{{K}_{i}}\bigcap {{K}_{j}}=\varnothing \left( \forall i\ne j \right) Z=K0K1Km1, KiKj=(i=j)定理: 两个整数来自模 m m m同一个剩余类 ⇔ \Leftrightarrow 两个数的差被 m m m整除。定理: 若 p p p是素数,则 Z / p Z \mathbb{Z}/p\mathbb{Z} Z/pZ是一个域,记为 F p {{\mathbb{F}}_{p}} Fp。定理: 若 m m m是合数, Z / m Z \mathbb{Z}/m\mathbb{Z} Z/mZ一定不是域。 完全剩余系定理: m m m个整数作成模 m m m的一个完全剩余系 ⇔ \Leftrightarrow 两两对模 m m m不同余。定理: 设 a 0 , a 1 , ⋯   , a m − 1 {{a}_{0}},{{a}_{1}},\cdots ,{{a}_{m-1}} a0,a1,,am1是模 m m m的完全剩余系, gcd ⁡ ( a , m ) = 1 \gcd \left( a,m \right)=1 gcd(a,m)=1,则 a a 0 + b ,   a a 1 + b ,   ⋯   , a a m − 1 + b a{{a}_{0}}+b,\text{ }a{{a}_{1}}+b,\text{ }\cdots ,a{{a}_{m-1}}+b aa0+b, aa1+b, ,aam1+b也是模 m m m的完全剩余系。定理: 设 m 1 , m 2 ∈ Z ,  gcd ( m 1 , m 2 ) = 1 {{m}_{1}},{{m}_{2}}\in \mathbb{Z},\text{ gcd}\left( {{m}_{1}},{{m}_{2}} \right)=1 m1,m2Z, gcd(m1,m2)=1,设 x 1 {{x}_{1}} x1通过模 m 1 {{m}_{1}} m1的完全剩余系 K 1 K_1 K1 x 2 {{x}_{2}} x2通过模 m 2 {{m}_{2}} m2的完全剩余系 K 2 K_2 K2,则 m 1 x 2 + m 2 x 1 {{m}_{1}}{{x}_{2}}+{{m}_{2}}{{x}_{1}} m1x2+m2x1通过模 m 1 m 2 {{m}_{1}}{{m}_{2}} m1m2的完全剩余系 K K K。推广: 若 m 1 , m 2 , ⋯   , m k {{m}_{1}},{{m}_{2}},\cdots ,{{m}_{k}} m1,m2,,mk k k k个两两互素的正整数, x 1 , x 2 ⋯   , x k {{x}_{1}},{{x}_{2}}\cdots ,{{x}_{k}} x1,x2,xk分别通过模 m 1 , m 2 , ⋯   , m k {{m}_{1}},{{m}_{2}},\cdots ,{{m}_{k}} m1,m2,,mk的完全剩余系,则 M 1 x 1 + M 2 x 2 + ⋯ + M k x k {{M}_{1}}{{x}_{1}}+{{M}_{2}}{{x}_{2}}+\cdots +{{M}_{k}}{{x}_{k}} M1x1+M2x2++Mkxk通过模 m 1 m 2 ⋯ m k = m {{m}_{1}}{{m}_{2}}\cdots {{m}_{k}}=m m1m2mk=m的完全剩余系,其中 m = m i M i ,   i = 1 , 2 , ⋯   , k m={{m}_{i}}{{M}_{i}},\text{ }i=1,2,\cdots ,k m=miMi, i=1,2,,k

    剩余类, 剩余类环

    定义

    m ∈ Z > 0 m\in {{\mathbb{Z}}_{>0}} mZ>0 r ∈ Z r\in \mathbb{Z} rZ 0 ≤ r ≤ m − 1 0\le r\le m-1 0rm1,则 K r = { n ∈ Z : n ≡ r (   m o d   m ) } {{K}_{r}}=\left\{ n\in \mathbb{Z}:n\equiv r\left( \bmod m \right) \right\} Kr={nZ:nr(modm)} 叫做模 m m m的剩余类。 { K 0 , K 1 , ⋯   , K m − 1 } \left\{ {{K}_{0}},{{K}_{1}},\cdots ,{{K}_{m-1}} \right\} {K0,K1,,Km1}构成模 m m m的剩余类环(环:加减乘封闭),写为 Z / m Z = { 0 , 1 , ⋯   , m − 1 } \mathbb{Z}/m\mathbb{Z}=\left\{ 0,1,\cdots ,m-1 \right\} Z/mZ={0,1,,m1}。环上的加法和乘法如下定义: K a + K b = K c   若   a + b ≡ c (   m o d   m ) {{K}_{a}}+{{K}_{b}}={{K}_{c}}\text{ }若\text{ }a+b\equiv c\left( \bmod m \right) Ka+Kb=Kc  a+bc(modm) K a ⋅ K b = K c   若   a b ≡ c (   m o d   m ) {{K}_{a}}\centerdot {{K}_{b}}={{K}_{c}}\text{ }若\text{ }ab\equiv c\left( \bmod m \right) KaKb=Kc  abc(modm)

    例子

    { 0 ‾ , 1 ‾ , 2 ‾ , 3 ‾ } \left\{ \overline{0},\overline{1},\overline{2},\overline{3} \right\} {0,1,2,3}是模4的剩余类环,在 Z / 4 Z \mathbb{Z}/4\mathbb{Z} Z/4Z中, 2 ‾ × 2 ‾ = 0 ‾ \overline{2}\times \overline{2}=\overline{0} 2×2=0

    p p p是素数,则模 p p p的剩余类环成为一个有限域(加减乘除封闭),写作 F p = Z / p Z {{\mathbb{F}}_{p}}=\mathbb{Z}/p\mathbb{Z} Fp=Z/pZ。 例如,在 F 7 = { 0 ‾ , 1 ‾ , 2 ‾ , 3 ‾ , 4 ‾ , 5 ‾ , 6 ‾ } {{\mathbb{F}}_{7}}=\left\{ \overline{0},\overline{1},\overline{2},\overline{3},\overline{4},\overline{5},\overline{6} \right\} F7={0,1,2,3,4,5,6}中,由于 2 × 4 = 8 ≡ 1 (   m o d   7 ) 3 × 5 = 15 ≡ 1 (   m o d   7 ) 6 × 6 = 36 ≡ 1 (   m o d   7 ) \begin{aligned} & 2\times 4=8\equiv 1\left( \bmod 7 \right) \\ & 3\times 5=15\equiv 1\left( \bmod 7 \right) \\ & 6\times 6=36\equiv 1\left( \bmod 7 \right) \\ \end{aligned} 2×4=81(mod7)3×5=151(mod7)6×6=361(mod7) 因此有 2 ‾ × 4 ‾ = 1 ‾   ⇒   1 ‾ 2 ‾ = 4 ‾ 3 ‾ × 5 ‾ = 1 ‾   ⇒   1 ‾ 3 ‾ = 5 ‾ 6 ‾ × 6 ‾ = 1 ‾   ⇒   1 ‾ 6 ‾ = 6 ‾ \begin{aligned} & \overline{2}\times \overline{4}=\overline{1}\text{ }\Rightarrow \text{ }\frac{\overline{1}}{\overline{2}}=\overline{4} \\ & \overline{3}\times \overline{5}=\overline{1}\text{ }\Rightarrow \text{ }\frac{\overline{1}}{\overline{3}}=\overline{5} \\ & \overline{6}\times \overline{6}=\overline{1}\text{ }\Rightarrow \text{ }\frac{\overline{1}}{\overline{6}}=\overline{6} \\ \end{aligned} 2×4=1  21=43×5=1  31=56×6=1  61=6

    F 13 = { 0 ‾ ,   1 ‾ ,   ⋯   ,   12 ‾ } {{\mathbb{F}}_{13}}=\left\{ \overline{0},\text{ }\overline{1},\text{ }\cdots ,\text{ }\overline{12} \right\} F13={0, 1, , 12}中,不用穷举法求出 1 ‾ 5 ‾ \frac{\overline{1}}{\overline{5}} 51。 解   令 1 ‾ 5 ‾ = a ‾ \frac{\overline{1}}{\overline{5}}=\overline{a} 51=a,则有   5 ‾ ⋅ a ‾ = 1 ‾ ⇔ ( 13 k 1 + 5 ) ( 13 k 2 + a ) = 13 k + 1 ⇔ 5 a + 13 ( 13 k 1 k 2 + a k 1 + 5 k 2 − k ) = 1 ,   ∀ k , k 1 , k 2 ∈ Z \begin{aligned} & \text{ }\overline{5}\centerdot \overline{a}=\overline{1} \\ & \Leftrightarrow \left( 13{{k}_{1}}+5 \right)\left( 13{{k}_{2}}+a \right)=13k+1 \\ & \Leftrightarrow 5a+13\left( 13{{k}_{1}}{{k}_{2}}+a{{k}_{1}}+5{{k}_{2}}-k \right)=1,\text{ }\forall k,{{k}_{1}},{{k}_{2}}\in \mathbb{Z} \\ \end{aligned}  5a=1(13k1+5)(13k2+a)=13k+15a+13(13k1k2+ak1+5k2k)=1, k,k1,k2Z 因此求解 a ‾ \overline{a} a等价于求解 5 a + 13 b = 1 ,   a , b ∈ Z 5a+13b=1,\text{ }a,b \in \mathbb{Z} 5a+13b=1, a,bZ (因为一方面 ( a , 13 k 1 k 2 + a k 1 + 5 k 2 − k ) \left( a,13{{k}_{1}}{{k}_{2}}+a{{k}_{1}}+5{{k}_{2}}-k \right) (a,13k1k2+ak1+5k2k)本身就是 5 a + 13 b = 1 5a+13b=1 5a+13b=1的解;另一方面,由于 13 k 1 k 2 + a k 1 + 5 k 2 − k 13{{k}_{1}}{{k}_{2}}+a{{k}_{1}}+5{{k}_{2}}-k 13k1k2+ak1+5k2k k k k的系数是 − 1 -1 1,所以对于一个确定的 b b b,总能找到一组系数对 ( k , k 1 , k 2 ) \left( k,{{k}_{1}},{{k}_{2}} \right) (k,k1,k2)使得 b = 13 k 1 k 2 + a k 1 + 5 k 2 − k b=13{{k}_{1}}{{k}_{2}}+a{{k}_{1}}+5{{k}_{2}}-k b=13k1k2+ak1+5k2k) 进行辗转相除法如下。 13 = 5 × 2 + 3 5 = 3 × 1 + 2 3 = 2 × 1 + 1 \begin{aligned} & 13=5\times 2+3 \\ & 5=3\times 1+2 \\ & 3=2\times 1+1 \\ \end{aligned} 13=5×2+35=3×1+23=2×1+1 因此有 P 0 = 1 ,   P 1 = 2 ,   P 2 = 1 × 2 + 1 = 3 ,   P 3 = 1 × 3 + 2 = 5 Q 0 = 0 ,   Q 1 = 1 ,   Q 2 = 1 × 1 + 0 = 1 ,   Q 3 = 1 × 1 + 1 = 2 \begin{aligned} & {{P}_{0}}=1,\text{ }{{P}_{1}}=2,\text{ }{{P}_{2}}=1\times 2+1=3,\text{ }{{P}_{3}}=1\times 3+2=5 \\ & {{Q}_{0}}=0,\text{ }{{Q}_{1}}=1,\text{ }{{Q}_{2}}=1\times 1+0=1,\text{ }{{Q}_{3}}=1\times 1+1=2 \\ \end{aligned} P0=1, P1=2, P2=1×2+1=3, P3=1×3+2=5Q0=0, Q1=1, Q2=1×1+0=1, Q3=1×1+1=2 因此有特解 ( ( − 1 ) 3 P 3 , ( − 1 ) 2 P 2 ) = ( − 5 , 2 ) \left( {{\left( -1 \right)}^{3}}{{P}_{3}},{{\left( -1 \right)}^{2}}{{P}_{2}} \right)=\left( -5,2 \right) ((1)3P3,(1)2P2)=(5,2),方程的通解为 { a = − 5 − 13 t b = 2 + 5 t ,   t ∈ Z \left\{ \begin{aligned} & a=-5-13t \\ & b=2+5t \\ \end{aligned} \right.,\text{ }t\in \mathbb{Z} {a=513tb=2+5t, tZ Z \mathbb{Z} Z中, a ≡ − 5 ≡ 8 (   m o d   13 ) a\equiv -5\equiv 8\left( \bmod 13 \right) a58(mod13),因此在 F 13 = Z / 13 Z {{\mathbb{F}}_{13}}=\mathbb{Z}/13\mathbb{Z} F13=Z/13Z中, 1 ‾ 5 ‾ = a ‾ = − 5 ‾ = 8 ‾ \frac{\overline{1}}{\overline{5}}=\overline{a}=\overline{-5}=\overline{8} 51=a=5=8

    定理: Z = K 0 ⋃ K 1 ⋃ ⋯ ⋃ K m − 1 ,   K i ⋂ K j = ∅ ( ∀ i ≠ j ) \mathbb{Z}={{K}_{0}}\bigcup {{K}_{1}}\bigcup \cdots \bigcup {{K}_{m-1}},\text{ }{{K}_{i}}\bigcap {{K}_{j}}=\varnothing \left( \forall i\ne j \right) Z=K0K1Km1, KiKj=(i=j)

    定理: 两个整数来自模 m m m同一个剩余类 ⇔ \Leftrightarrow 两个数的差被 m m m整除。

    证明   不妨设该模 m m m同余类为 K r ( r ∈ { 0 , 1 , 2 , ⋯   , m − 1 } ) {{K}_{r}}\left( r\in \left\{ 0,1,2,\cdots ,m-1 \right\} \right) Kr(r{0,1,2,,m1})

    ( ⇒ ) \left( \Rightarrow \right) () ∀ a , b ∈ K r \forall a,b\in {{K}_{r}} a,bKr ∃ k a , k b ∈ Z ,   s . t . \exists {{k}_{a}},{{k}_{b}}\in \mathbb{Z},\text{ }s.t. ka,kbZ, s.t. a = k a m + r b = k b m + r }   ⇒   ( a − b ) = ( k a − k b ) m   ⇒   m ∣ ( a − b ) \left. \begin{aligned} & a={{k}_{a}}m+r \\ & b={{k}_{b}}m+r \\ \end{aligned} \right\}\text{ }\Rightarrow \text{ }\left( a-b \right)=\left( {{k}_{a}}-{{k}_{b}} \right)m\text{ }\Rightarrow \text{ }\left. m \right|\left( a-b \right) a=kam+rb=kbm+r}  (ab)=(kakb)m  m(ab) ( ⇐ ) \left( \Leftarrow \right) () m ∣ ( a − b )   ⇒   ∃ k ∈ Z ,   s . t .   a − b = k m \left. m \right|\left( a-b \right)\text{ }\Rightarrow \text{ }\exists k\in \mathbb{Z},\text{ }s.t.\text{ }a-b=km m(ab)  kZ, s.t. ab=km b ∈ K r b\in {{K}_{r}} bKr,则 ∃ k b ∈ Z ,   s . t .   b = k b m + r \exists {{k}_{b}}\in \mathbb{Z},\text{ }s.t.\text{ }b={{k}_{b}}m+r kbZ, s.t. b=kbm+r。代入上式得 a = b + k m = ( k b + k ) m + r   ⇒   a ∈ K r a=b+km=\left( {{k}_{b}}+k \right)m+r\text{ }\Rightarrow \text{ }a\in {{K}_{r}} a=b+km=(kb+k)m+r  aKr

    定理: 若 p p p是素数,则 Z / p Z \mathbb{Z}/p\mathbb{Z} Z/pZ是一个域,记为 F p {{\mathbb{F}}_{p}} Fp

    证明   参见博文抽象代数练习(I)中的Hw8。

    定理: 若 m m m是合数, Z / m Z \mathbb{Z}/m\mathbb{Z} Z/mZ一定不是域。

    证明 m m m是合数 ⇒ \Rightarrow ∃ a , b ∈ Z > 1 ,   s . t .   m = a b \exists a,b\in {{\mathbb{Z}}_{>1}},\text{ }s.t.\text{ }m=ab a,bZ>1, s.t. m=ab。 相应地,在 Z / m Z = { 0 ‾ , 1 ‾ , ⋯   , m − 1 ‾ } \mathbb{Z}/m\mathbb{Z}=\left\{ \overline{0},\overline{1},\cdots ,\overline{m-1} \right\} Z/mZ={0,1,,m1}中,有 a ‾ ⋅ b ‾ = b ‾ ⋅ a ‾ = 0 ‾ \overline{a}\centerdot \overline{b}=\overline{b}\centerdot \overline{a}=\overline{0} ab=ba=0 Z / m Z \mathbb{Z}/m\mathbb{Z} Z/mZ是一个域,则对 a ‾ ∈ Z / m Z ,   \overline{a}\in \mathbb{Z}/m\mathbb{Z},\text{ } aZ/mZ,  ∃ c ‾ ∈ Z / m Z ,   s . t . \exists \overline{c}\in \mathbb{Z}/m\mathbb{Z},\text{ }s.t. cZ/mZ, s.t.   a ‾ ⋅ c ‾ = 1 ‾ ⇒ ( b ‾ ⋅ a ‾ ) ⋅ c ‾ = b ‾ ⋅ 1 ‾ ⇒ 0 ‾ ⋅ c ‾ = b ‾ ⇒ 0 ‾ = b ‾ \begin{aligned} & \text{ }\overline{a}\centerdot \overline{c}=\overline{1} \\ & \Rightarrow \left( \overline{b}\centerdot \overline{a} \right)\centerdot \overline{c}=\overline{b}\centerdot \overline{1} \\ & \Rightarrow \overline{0}\centerdot \overline{c}=\overline{b} \\ & \Rightarrow \overline{0}=\overline{b} \\ \end{aligned}  ac=1(ba)c=b10c=b0=b 这与 b ∈ Z > 1 b\in {{\mathbb{Z}}_{>1}} bZ>1矛盾。由反证法,有 Z / m Z \mathbb{Z}/m\mathbb{Z} Z/mZ不是一个域。

    完全剩余系

    定义   设 { K 0 , K 1 , ⋯   , K m − 1 } \left\{ {{K}_{0}},{{K}_{1}},\cdots ,{{K}_{m-1}} \right\} {K0,K1,,Km1}是模 m m m的剩余类环。若 a 0 ∈ K 0 ,   a 1 ∈ K 1 ,   ⋯   , a m − 1 ∈ K m − 1 {{a}_{0}}\in {{K}_{0}},\text{ }{{a}_{1}}\in {{K}_{1}},\text{ }\cdots ,{{a}_{m-1}}\in {{K}_{m-1}} a0K0, a1K1, ,am1Km1,则称 a 0 , a 1 , ⋯   , a m − 1 {{a}_{0}},{{a}_{1}},\cdots ,{{a}_{m-1}} a0,a1,,am1为模 m m m的完全剩余系==。若 x x x分别取 a 0 , a 1 , ⋯   , a m − 1 {{a}_{0}},{{a}_{1}},\cdots ,{{a}_{m-1}} a0,a1,,am1每个元素且仅取一次,则称 x x x通过模 m m m的完全剩余系。

    例子

    0 , 1 , ⋯   , m − 1 0,1,\cdots ,m-1 0,1,,m1是模 m m m的完全剩余系,称为模 m m m的最小非负完全剩余系。 例如 0 , 1 0,1 0,1是模2的最小非负完全剩余系。

    m m m是偶数,则 − m 2 + 1 , ⋯   , − 1 , 0 , 1 , ⋯   , m 2 − m 2 , ⋯   , − 1 , 0 , 1 , ⋯   , m 2 − 1 \begin{aligned} & -\frac{m}{2}+1,\cdots ,-1,0,1,\cdots ,\frac{m}{2} \\ & -\frac{m}{2},\cdots ,-1,0,1,\cdots ,\frac{m}{2}-1 \\ \end{aligned} 2m+1,,1,0,1,,2m2m,,1,0,1,,2m1 都是模 m m m的完全剩余系。 若 m m m是奇数,则 − m − 1 2 , ⋯   , − 1 , 0 , 1 , ⋯   , m − 1 2 -\frac{m-1}{2},\cdots ,-1,0,1,\cdots ,\frac{m-1}{2} 2m1,,1,0,1,,2m1 是模 m m m的完全剩余系。 以上均称为模 m m m的绝对最小完全剩余系。 例如 − 3 , − 2 , − 1 , 0 , 1 , 2 − 2 , − 1 , 0 , 1 , 2 , 3 \begin{aligned} & -3,-2,-1,0,1,2 \\ & -2,-1,0,1,2,3 \\ \end{aligned} 3,2,1,0,1,22,1,0,1,2,3 均为模 6 6 6的绝对最小完全剩余系。 − 3 , − 2 , − 1 , 0 , 1 , 2 , 3 -3,-2,-1,0,1,2,3 3,2,1,0,1,2,3 是模 7 7 7的绝对最小完全剩余系。

    因为 0 , 1 , 2 , 3 0,1,2,3 0,1,2,3是模 4 4 4的完全剩余系, gcd ⁡ ( 3 , 4 ) = 1 \gcd \left( 3,4 \right)=1 gcd(3,4)=1,所以 3 × 0 + 0 ,   3 × 1 + 0 ,   3 × 2 + 0 ,   3 × 3 + 0 3\times 0+0,\text{ }3\times 1+0,\text{ }3\times 2+0,\text{ }3\times 3+0 3×0+0, 3×1+0, 3×2+0, 3×3+0 0 , 3,6,9 0,\text{3,6,9} 0,3,6,9是模4的完全剩余系。 又因为 gcd ⁡ ( 4 , 5 ) = 1 \gcd \left( 4,5 \right)=1 gcd(4,5)=1 ,所以 5 × 0 + 1 ,  5 × 1 + 1 ,  5 × 2 + 1 ,  5 × 3 + 1 5\times 0+1,\text{ 5}\times 1+1,\text{ 5}\times 2+1,\text{ 5}\times 3+1 5×0+1, 5×1+1, 5×2+1, 5×3+1 1 , 6 , 11 , 16 1,6,11,16 1,6,11,16是模 4 4 4的完全剩余系。

    定理: m m m个整数作成模 m m m的一个完全剩余系 ⇔ \Leftrightarrow 两两对模 m m m不同余。

    定理: 设 a 0 , a 1 , ⋯   , a m − 1 {{a}_{0}},{{a}_{1}},\cdots ,{{a}_{m-1}} a0,a1,,am1是模 m m m的完全剩余系, gcd ⁡ ( a , m ) = 1 \gcd \left( a,m \right)=1 gcd(a,m)=1,则 a a 0 + b ,   a a 1 + b ,   ⋯   , a a m − 1 + b a{{a}_{0}}+b,\text{ }a{{a}_{1}}+b,\text{ }\cdots ,a{{a}_{m-1}}+b aa0+b, aa1+b, ,aam1+b也是模 m m m的完全剩余系。

    证明   设 S = { K r : ∃ i ∈ { 0 , 1 , ⋯   , m − 1 } ,   s . t .   a a i + b ∈ K r } S=\left\{ {{K}_{r}}:\exists i\in \left\{ 0,1,\cdots ,m-1 \right\},\text{ }s.t.\text{ }a{{a}_{i}}+b\in {{K}_{r}} \right\} S={Kr:i{0,1,,m1}, s.t. aai+bKr} 则定理等价于证明 ∣ S ∣ = m \left| S \right|=m S=m

    由于 a 0 , a 1 , ⋯   , a m − 1 {{a}_{0}},{{a}_{1}},\cdots ,{{a}_{m-1}} a0,a1,,am1是模 m m m的完全剩余系,因此 ∀ i , j ∈ { 0 , 1 , ⋯   , m − 1 } ,   i ≠ j \forall i,j\in \left\{ 0,1,\cdots ,m-1 \right\},\text{ }i\ne j i,j{0,1,,m1}, i=j a i , a j {{a}_{i}},{{a}_{j}} ai,aj来自不同的剩余类,有 m ∣ ( a i − a j ) m\cancel{|}\left( {{a}_{i}}-{{a}_{j}} \right) m (aiaj) m ∣ ( a i − a j ) gcd ⁡ ( a , m ) = 1 }   ⇒   m ∣ a ( a i − a j ) = [ ( a a i + b ) − ( a a j + b ) ] \left. \begin{aligned} & m\cancel{|}\left( {{a}_{i}}-{{a}_{j}} \right) \\ & \gcd \left( a,m \right)=1 \\ \end{aligned} \right\}\text{ }\Rightarrow \text{ }m\cancel{|}a\left( {{a}_{i}}-{{a}_{j}} \right)=\left[ \left( a{{a}_{i}}+b \right)-\left( a{{a}_{j}}+b \right) \right] m (aiaj)gcd(a,m)=1}  m a(aiaj)=[(aai+b)(aaj+b)] 于是 ∀ i ≠ j , a a i + b ,   a a j + b \forall i\ne j,a{{a}_{i}}+b,\text{ }a{{a}_{j}}+b i=j,aai+b, aaj+b来自不同的剩余类,于是有 ∣ S ∣ ≥ ∣ { 0 , 1 , ⋯   , m − 1 } ∣ = m \left| S \right|\ge \left| \left\{ 0,1,\cdots ,m-1 \right\} \right|=m S{0,1,,m1}=m。由于 ∀ i ≠ j ,   K i ⋂ K j = ∅ \forall i\ne j,\text{ }{{K}_{i}}\bigcap {{K}_{j}}=\varnothing i=j, KiKj=,即 ∀ i ,   a a i + b \forall i,\text{ }a{{a}_{i}}+b i, aai+b只来源于一个剩余类,因此有 ∣ S ∣ ≤ ∣ { 0 , 1 , ⋯   , m − 1 } ∣ = m \left| S \right|\le \left| \left\{ 0,1,\cdots ,m-1 \right\} \right|=m S{0,1,,m1}=m。因此有 ∣ S ∣ = m \left| S \right|=m S=m

    定理: 设 m 1 , m 2 ∈ Z ,  gcd ( m 1 , m 2 ) = 1 {{m}_{1}},{{m}_{2}}\in \mathbb{Z},\text{ gcd}\left( {{m}_{1}},{{m}_{2}} \right)=1 m1,m2Z, gcd(m1,m2)=1,设 x 1 {{x}_{1}} x1通过模 m 1 {{m}_{1}} m1的完全剩余系 K 1 K_1 K1 x 2 {{x}_{2}} x2通过模 m 2 {{m}_{2}} m2的完全剩余系 K 2 K_2 K2,则 m 1 x 2 + m 2 x 1 {{m}_{1}}{{x}_{2}}+{{m}_{2}}{{x}_{1}} m1x2+m2x1通过模 m 1 m 2 {{m}_{1}}{{m}_{2}} m1m2的完全剩余系 K K K

    证明

    先证明 K K K中任意两个由不完全相同的 x 1 ∈ K 1 , x 2 ∈ K 2 {{x}_{1}}\in {{K}_{1}},{{x}_{2}}\in {{K}_{2}} x1K1,x2K2生成的元素不同余。 取 m 2 x 1 ′ + m 1 x 2 ′ , m 2 x 1 ′ ′ + m 1 x 2 ′ ′ ∈ K ,   x 1 ′ , x 1 ′ ′ ∈ K 1 ,   x 2 ′ , x 2 ′ ′ ∈ K 2 {{m}_{2}}{{x}_{1}}'+{{m}_{1}}{{x}_{2}}',{{m}_{2}}{{x}_{1}}''+{{m}_{1}}{{x}_{2}}''\in K,\text{ }{{x}_{1}}',{{x}_{1}}''\in {{K}_{1}},\text{ }{{x}_{2}}',{{x}_{2}}''\in {{K}_{2}} m2x1+m1x2,m2x1+m1x2K, x1,x1K1, x2,x2K2,若 m 2 x 1 ′ + m 1 x 2 ′ ≡ m 2 x 1 ′ ′ + m 1 x 2 ′ ′ (   m o d   m 1 m 2 ) {{m}_{2}}{{x}_{1}}'+{{m}_{1}}{{x}_{2}}'\equiv {{m}_{2}}{{x}_{1}}''+{{m}_{1}}{{x}_{2}}''\left( \bmod {{m}_{1}}{{m}_{2}} \right) m2x1+m1x2m2x1+m1x2(modm1m2) m 1 ∣ m 1 m 2 \left. {{m}_{1}} \right|{{m}_{1}}{{m}_{2}} m1m1m2和初等数论 课堂笔记 第三章 --同余及其一些有趣的应用其中的同余性质壬有 m 2 x 1 ′ + m 1 x 2 ′ ≡ m 2 x 1 ′ ′ + m 1 x 2 ′ ′ (   m o d   m 1 ) {{m}_{2}}{{x}_{1}}'+{{m}_{1}}{{x}_{2}}'\equiv {{m}_{2}}{{x}_{1}}''+{{m}_{1}}{{x}_{2}}''\left( \bmod {{m}_{1}} \right) m2x1+m1x2m2x1+m1x2(modm1) m 1 x 2 ′ ≡ 0 (   m o d   m 1 ) ,   m 1 x 2 ′ ′ ≡ 0 (   m o d   m 1 ) {{m}_{1}}{{x}_{2}}'\equiv 0\left( \bmod {{m}_{1}} \right),\text{ }{{m}_{1}}{{x}_{2}}''\equiv 0\left( \bmod {{m}_{1}} \right) m1x20(modm1), m1x20(modm1),因此有 m 2 x 1 ′ + 0 ≡ m 2 x 1 ′ + m 1 x 2 ′ ≡ m 2 x 1 ′ ′ + m 1 x 2 ′ ′ ≡ m 2 x 1 ′ ′ + 0 (   m o d   m 1 ) ⇒ m 2 x 1 ′ ≡ m 2 x 1 ′ ′ (   m o d   m 1 ) \begin{aligned} & {{m}_{2}}{{x}_{1}}'+0\equiv {{m}_{2}}{{x}_{1}}'+{{m}_{1}}{{x}_{2}}'\equiv {{m}_{2}}{{x}_{1}}''+{{m}_{1}}{{x}_{2}}''\equiv {{m}_{2}}{{x}_{1}}''+0\left( \bmod {{m}_{1}} \right) \\ & \Rightarrow {{m}_{2}}{{x}_{1}}'\equiv {{m}_{2}}{{x}_{1}}''\left( \bmod {{m}_{1}} \right) \\ \end{aligned} m2x1+0m2x1+m1x2m2x1+m1x2m2x1+0(modm1)m2x1m2x1(modm1) 同理可得 m 1 x 2 ′ ≡ m 1 x 2 ′ ′ (   m o d   m 2 ) {{m}_{1}}{{x}_{2}}'\equiv {{m}_{1}}{{x}_{2}}''\left( \bmod {{m}_{2}} \right) m1x2m1x2(modm2) ( m 1 , m 2 ) = 1 \left( {{m}_{1}},{{m}_{2}} \right)=1 (m1,m2)=1和初等数论 课堂笔记 第三章 --同余及其一些有趣的应用其中的同余性质己有 x 1 ′ ≡ x 1 ′ ′ (   m o d   m 1 ) x 2 ′ ≡ x 2 ′ ′ (   m o d   m 2 ) \begin{aligned} & {{x}_{1}}'\equiv {{x}_{1}}''\left( \bmod {{m}_{1}} \right) \\ & {{x}_{2}}'\equiv {{x}_{2}}''\left( \bmod {{m}_{2}} \right) \\ \end{aligned} x1x1(modm1)x2x2(modm2) 由于 x 1 ′ , x 1 ′ ′ ∈ K 1 ,   x 2 ′ , x 2 ′ ′ ∈ K 2 {{x}_{1}}',{{x}_{1}}''\in {{K}_{1}},\text{ }{{x}_{2}}',{{x}_{2}}''\in {{K}_{2}} x1,x1K1, x2,x2K2,因此可推得 x 1 ′ = x 1 ′ ′ x 2 ′ = x 2 ′ ′ \begin{aligned} & {{x}_{1}}'={{x}_{1}}'' \\ & {{x}_{2}}'={{x}_{2}}'' \\ \end{aligned} x1=x1x2=x2 这表明若 x 1 ′ , x 2 ′ {{x}_{1}}',{{x}_{2}}' x1,x2 x 1 ′ ′ , x 2 ′ ′ {{x}_{1}}'',{{x}_{2}}'' x1,x2不完全相同,则有 m 2 x 1 ′ + m 1 x 2 ′ ≢ m 2 x 1 ′ ′ + m 1 x 2 ′ ′ (   m o d   m 1 ) {{m}_{2}}{{x}_{1}}'+{{m}_{1}}{{x}_{2}}'\not{\equiv }{{m}_{2}}{{x}_{1}}''+{{m}_{1}}{{x}_{2}}''\left( \bmod {{m}_{1}} \right) m2x1+m1x2m2x1+m1x2(modm1) 即证得 K K K中任意两个由不完全相同的 x 1 ∈ K 1 , x 2 ∈ K 2 {{x}_{1}}\in {{K}_{1}},{{x}_{2}}\in {{K}_{2}} x1K1,x2K2生成的元素不同余。 K K K中任意两个由不完全相同的 x 1 ∈ K 1 , x 2 ∈ K 2 {{x}_{1}}\in {{K}_{1}},{{x}_{2}}\in {{K}_{2}} x1K1,x2K2生成的元素不同余,因此这两个元素也不可能相等。在此基础上,有 ∣ K ∣ = ∣ K 1 ∣ × ∣ K 2 ∣ = m 1 m 2 \left| K \right|=\left| {{K}_{1}} \right|\times \left| {{K}_{2}} \right|={{m}_{1}}{{m}_{2}} K=K1×K2=m1m2综上, K K K是模 m 1 m 2 {{m}_{1}}{{m}_{2}} m1m2的完全剩余系。

    推广: 若 m 1 , m 2 , ⋯   , m k {{m}_{1}},{{m}_{2}},\cdots ,{{m}_{k}} m1,m2,,mk k k k个两两互素的正整数, x 1 , x 2 ⋯   , x k {{x}_{1}},{{x}_{2}}\cdots ,{{x}_{k}} x1,x2,xk分别通过模 m 1 , m 2 , ⋯   , m k {{m}_{1}},{{m}_{2}},\cdots ,{{m}_{k}} m1,m2,,mk的完全剩余系,则 M 1 x 1 + M 2 x 2 + ⋯ + M k x k {{M}_{1}}{{x}_{1}}+{{M}_{2}}{{x}_{2}}+\cdots +{{M}_{k}}{{x}_{k}} M1x1+M2x2++Mkxk通过模 m 1 m 2 ⋯ m k = m {{m}_{1}}{{m}_{2}}\cdots {{m}_{k}}=m m1m2mk=m的完全剩余系,其中 m = m i M i ,   i = 1 , 2 , ⋯   , k m={{m}_{i}}{{M}_{i}},\text{ }i=1,2,\cdots ,k m=miMi, i=1,2,,k

    证明   分别设模 m 1 , m 2 , ⋯   , m k {{m}_{1}},{{m}_{2}},\cdots ,{{m}_{k}} m1,m2,,mk的完全剩余系是 K 1 , K 2 , ⋯   , K k {{K}_{1}},{{K}_{2}},\cdots ,{{K}_{k}} K1,K2,,Kk ∀ x i ′ , x i ′ ′ ∈ K i ,   i = 1 , 2 , ⋯   , k \forall {{x}_{i}}',{{x}_{i}}''\in {{K}_{i}},\text{ }i=1,2,\cdots ,k xi,xiKi, i=1,2,,k,考虑以下式子 M 1 x 1 ′ + M 2 x 2 ′ + ⋯ + M k x k ′ ≡ M 1 x 1 ′ ′ + M 2 x 2 ′ ′ + ⋯ + M k x k ′ ′ (   m o d   m 1 m 2 ⋯ m k = m ) {{M}_{1}}{{x}_{1}}'+{{M}_{2}}{{x}_{2}}'+\cdots +{{M}_{k}}{{x}_{k}}'\equiv {{M}_{1}}{{x}_{1}}''+{{M}_{2}}{{x}_{2}}''+\cdots +{{M}_{k}}{{x}_{k}}''\left( \bmod {{m}_{1}}{{m}_{2}}\cdots {{m}_{k}}=m \right) M1x1+M2x2++MkxkM1x1+M2x2++Mkxk(modm1m2mk=m) 由于 m 1 ∣ m \left. {{m}_{1}} \right|m m1m,因此有 M 1 x 1 ′ + M 2 x 2 ′ + ⋯ + M k x k ′ ≡ M 1 x 1 ′ ′ + M 2 x 2 ′ ′ + ⋯ + M k x k ′ ′ (   m o d   m 1 ) {{M}_{1}}{{x}_{1}}'+{{M}_{2}}{{x}_{2}}'+\cdots +{{M}_{k}}{{x}_{k}}'\equiv {{M}_{1}}{{x}_{1}}''+{{M}_{2}}{{x}_{2}}''+\cdots +{{M}_{k}}{{x}_{k}}''\left( \bmod {{m}_{1}} \right) M1x1+M2x2++MkxkM1x1+M2x2++Mkxk(modm1) 由于 m = m i M i m={{m}_{i}}{{M}_{i}} m=miMi,因此 ∀ i ∈ { 2 , 3 , ⋯   , k } \forall i\in \left\{ 2,3,\cdots ,k \right\} i{2,3,,k},有 M i x i ′ ≡ M i x i ′ ′ ≡ 0 (   m o d   m 1 ) {{M}_{i}}{{x}_{i}}'\equiv {{M}_{i}}{{x}_{i}}''\equiv 0\left( \bmod {{m}_{1}} \right) MixiMixi0(modm1),于是有 M 1 x 1 ′ ≡ M 1 x 1 ′ ′ (   m o d   m 1 ) {{M}_{1}}{{x}_{1}}'\equiv {{M}_{1}}{{x}_{1}}''\left( \bmod {{m}_{1}} \right) M1x1M1x1(modm1) 由于 m 1 , m 2 , ⋯   , m k {{m}_{1}},{{m}_{2}},\cdots ,{{m}_{k}} m1,m2,,mk两两互素, M 1 = m 2 m 3 ⋯ m k {{M}_{1}}={{m}_{2}}{{m}_{3}}\cdots {{m}_{k}} M1=m2m3mk,因此有 gcd ⁡ ( m 1 , M 1 ) = 1 \gcd \left( {{m}_{1}},{{M}_{1}} \right)=1 gcd(m1,M1)=1。因此有 x 1 ′ ≡ x 1 ′ ′ (   m o d   m 1 ) {{x}_{1}}'\equiv {{x}_{1}}''\left( \bmod {{m}_{1}} \right) x1x1(modm1) 由于 x 1 ′ , x 1 ′ ′ {{x}_{1}}',{{x}_{1}}'' x1,x1来自于模 m 1 {{m}_{1}} m1的同一个完全剩余系 K 1 {{K}_{1}} K1 K 1 {{K}_{1}} K1里面任意两个不同的数之间对 m 1 {{m}_{1}} m1不同余,于是有 x 1 ′ = x 1 ′ ′ {{x}_{1}}'={{x}_{1}}'' x1=x1 同理可推得 x 2 ′ = x 2 ′ ′ ,   x 3 ′ = x 3 ′ ′ ,   ⋯   ,   x k ′ = x k ′ ′ {{x}_{2}}'={{x}_{2}}'',\text{ }{{x}_{3}}'={{x}_{3}}'',\text{ }\cdots ,\text{ }{{x}_{k}}'={{x}_{k}}'' x2=x2, x3=x3, , xk=xk 于是有 ( x 1 ′ , x 2 ′ , ⋯   , x k ′ ) ≠ ( x 1 ′ ′ , x 2 ′ ′ , ⋯   , x k ′ ′ )   ⇒   ∑ i = 1 k M i x i ′ ≡ ∑ i = 1 k M i x i ′ ′ (   m o d   m ) \left( {{x}_{1}}',{{x}_{2}}',\cdots ,{{x}_{k}}' \right)\ne \left( {{x}_{1}}'',{{x}_{2}}'',\cdots ,{{x}_{k}}'' \right)\text{ }\Rightarrow \text{ }\sum\limits_{i=1}^{k}{{{M}_{i}}{{x}_{i}}'}\cancel{\equiv }\sum\limits_{i=1}^{k}{{{M}_{i}}{{x}_{i}}''}\left( \bmod m \right) (x1,x2,,xk)=(x1,x2,,xk)  i=1kMixi i=1kMixi(modm) 设模 m m m的完全剩余系是 K K K。也就有 ∣ K ∣ = ∏ i = 1 k ∣ K i ∣ \left| K \right|=\prod\limits_{i=1}^{k}{\left| {{K}_{i}} \right|} K=i=1kKi 因此 M 1 x 1 + M 2 x 2 + ⋯ + M k x k {{M}_{1}}{{x}_{1}}+{{M}_{2}}{{x}_{2}}+\cdots +{{M}_{k}}{{x}_{k}} M1x1+M2x2++Mkxk通过模 m m m的完全剩余系。

    Processed: 0.014, SQL: 9